Tijd om weer eens een weblogje te schrijven, omdat ik dingen heb te delen met de wereld. Wel een beperkt stukje wereld, het is vooral voor de ICT fanaten onder ons en dan voornamelijk de mede MacBook Pro (verder: MBP) bezitter. Die kunnen  baat hebben bij mijn ervaringen met het plaatsen van een SSD en het vervangen van de Superdrive DVD-speler door een extra HDD. Ik geef eerst een heel korte toelichting op wat SSD schijven zijn, een indicatie van de snelheidswinst en een uitleg over hoe ik e.e.a. heb ingebouwd. Ik ben op een aantal verassende dingen gestuit, dus ben je van plan hetzelfde te doen als ik, lees dan vooral even verder.

In dit artikel komt het volgende aan bod:

• Wat is een SSD?
• OCZ Vertex 3 MAX IOPS 120 GB
• Inbouwen 2 schijven
• Locatie SSD en HDD in MacBook Pro 13″
• Apple Bug & Fix: 1.5 Gbit Negotiated Speed

Wat is een SSD?

Ten eerste: WOW! Ik had hoge verwachtingen van een SSD (solid state disk), maar die zijn ook waargemaakt. Voor de ICT-leken onder ons; een SSD schijf is een nieuw soort harde schijf. Het bestaat niet uit bewegende onderdelen, zoals bij traditionele schijven (HDD), maar volledig uit zogenaamd flash-geheugen. Dit biedt een aantal voordelen. Het is ten eerste véél sneller, omdat de schijf niet eerst hoeft te gaan draaien en er niet mechanisch met een “naald” gezocht moet worden naar het juiste stukje harde schijf waar de data staat. Daarnaast is een SSD geluidsarm en energiezuinig. Waarom niet iedereen direct naar de winkel rent om er een aan te schaffen? Het is helaas nog behoorlijk prijzig en relatief nieuw, waardoor het nog wat kinderziektes kent.

Vertex 3

OCZ Vertex 3 120 GB

Ik heb gekozen voor de OCZ Vertex 3 MAX IOPS 120GB SSD. Deze komt overal goed uit de tests en is klaar voor de toekomst. Daarnaast valt hij nog binnen mijn budget. Ik heb voor de MAX IOPS versie gekozen, omdat die maar ietsje duurder was en toch meer betrouwbaarheid/snelheid blijkt te bieden. 120 GB Is genoeg voor het besturingssysteem en applicaties, waarvoor het belangrijk dat ze snel starten. Voor mijn data gebruik ik mijn reeds eerder ingebouwde en snelle 500GB 7200 RPM schijf. Hoe je twee schijven in je MacBook krijgt, leg ik verderop uit.

Belangrijk om je bewust van te zijn is dat de Vertex 3 op SATA-III snelheden kan werken. De specificaties die je op internet vind, zijn daar ook op gebaseerd. Ik haal deze maximale snelheden niet, omdat mijn MBP maximaal SATA-II ondersteunt. Maar dat geeft niet, de snelheiden zijn nog altijd enorm en mocht ik in de toekomst een nieuwe MBP aanschaffen, dan heb ik dubbel winst. Er bleek echter een bug te zijn die de schijven in een MacBook Pro nog trager maakt door ze op SATA-I te laten werken, daarover later meer inclusief de oplossing van OCZ.

Inbouwen 2 schijven

Een SSD biedt meestal niet voldoende opslagruimte voor al je data, tenzij je heel diep in de buidel tast. Een oplossing is een externe schijf, maar dat is zeker bij een laptop natuurlijk niet handig. Daarom is het nodig de SSD als 2e schijf te plaatsen. Voor een MBP betekend dit dat je de Superdrive (dvd-speler) verwijderd en middels een apart te bestellen montage-kit de 2e schijf op die plek inbouwt. Zelf gebruik ik de dvd-speler nauwelijks en bij de oplossing die ik heb gevonden, wordt een externe behuizing voor de Superdrive meegeleverd. Zo heb je toch altijd een dvd-brander bij de hand. Ik ga hier niet stap voor stap beschrijven hoe je het ombouwen doet, daarvoor is op internet genoeg informatie te vinden. Het is me vies tegen gevallen hoe duur de ombouw-kit was. Ik ben uitgekomen op een HDcaddy van OptiBay voor € 65,- Dit was de enige redelijk betaalbare optie, met een montage-kit én een mooie externe behuizing voor de verwijderde Superdrive. Deze past perfect bij de aluminium-look van de MBP.

Locatie SSD en HDD in MacBook Pro 13″

Zorg ervoor dat de SSD op de oude plek van de Superdrive (optical bay) komt en de HDD op de daarvoor bestemde plek in je MBP blijft zitten!!! Ik had het eerst andersom gedaan, omdat ik de SSD als primaire schijf gebruik. Maar het blijkt dat de HDD in de optical bay bijzonder luidruchtig is. De HDD locatie in de MBP is speciaal ontworpen en werkt geluidsreducerend/trilling dempend. De SSD is geluidsarm, dus daar zijn geen problemen met plaatsing vs geluidshinder. Daarnaast maakt het voor OS X geen klap uit waar je welke schijf zet, je merkt in de werking geen verschil.

Apple bug & fix: 1.5 Gigabit Negotiated Speed op een 3 Gigabit SATA-II interface

Voor de meesten is bovenstaand zinnetje waarschijnlijk een hoop Abacadabra. Het is echter een grote adder onder het gras! Het blijkt dat, wanneer je de SSD in de optical bay plaatst, deze slechts op halve snelheid werkt. En dát is echt onacceptabel voor een SSD. De stap terug van SATA-III (6 Gbit) naar SATA-II (3 Gbit) is nog te overzien, maar de snelheden van SATA-I (1.5 Gbit) maken de aanschaf van een SSD eigenlijk nutteloos. Het lijkt er op dat dit een bug is in het ontwerp van de MacBook Pro’s. Wat precies de oorzaak is blijft mij onduidelijk. Er gaan verhalen dat de datakabel die de optical bay verbindt met de chipset oververhit raakt op 3 Gbit. Nu is er echter net deze week een (nog in testfase verkerende) fix uitgebracht door OCZ die werkt! Het is echter nog onduidelijk wat deze fix precies doet, dus gebruiken op eigen risico! Je vind de discussie en mogelijke fix via deze link.

Benchmark

Om het geheel af te maken hieronder screenshots van snelheidstests van respectievelijk mijn (snelle) Seagate Momentux XT 500 GB HDD en de nieuwe OCZ Vertex 3 MAX IOPS 120 GB SSD. En bedenk je dan even dat de schijf slechts op halve snelheid werkt, omdat mijn MBP niet over SATA-III beschikt. Gruwelijk toch?

Getest met BlackMagic Disk Speed Test

Ik ben er even mee bezig geweest: Eerst de SSD op de verkeerde plek gemonteerd, opnieuw alles open geschroefd en de schijven omgewissel, blijkt de SSD opeens onacceptabel traag te zijn! Het heeft me veel tijd gekost om op internet uit te pluizen hoe dit alles op te lossen, daarom dit uitgebreide artikel in de hoop dat anderen van mijn ervaringen kunnen leren.

Ik ben nu weer dolgelukkig met mijn aanschaf! Zeker geen spijt! Als je weet hoe je alles moet monteren en instellen, is dit echt een upgrade die ik iedereen kan aanraden!